AGS Bölme ve Bölünebilme Kolay Test 1
- Soru sayısı
- 10
- Süre
- 15 dk
- Zorluk
- Kolay
Teste Başla Sonunda doğru, yanlış ve boş sayını, süreni ve çözümleri görürsün.
Aşağıda soruları çözümleriyle birlikte inceleyebilirsin. Kendini denemek istersen önce yukarıdan teste başla.
-
\(1\)'den \(100\)'e kadar (ikisi de dahil) olan doğal sayılardan kaç tanesi ne \(2\) ile ne de \(3\) ile tam bölünür?
Çözümü Göster
Verilenler
- \(1, 2, \ldots, 100\)
- \(2\)'ye de \(3\)'e de bölünmeyenler
Ne soruluyor?
Kaç sayı?
Çözüm
- \(2\)'nin katları: \(100 \div 2 = 50\); \(3\)'ün katları: \(100 \div 3 = 33\) (kalan \(1\))
→ Bölümün tam kısmı alınır. - Hem \(2\)'nin hem \(3\)'ün katı olanlar \(6\)'nın katlarıdır: \(100 \div 6 = 16\) (kalan \(4\))
→ Bu sayılar iki grupta da sayıldı. - \(2\) ya da \(3\) ile bölünenler: \(50 + 33 - 16 = 67\)
→ İki kez sayılanlar bir kez çıkarılır. - Hiçbirine bölünmeyenler: \(100 - 67 = 33\)
→ Sonuç \(33\).
Kontrol
Her \(6\) ardışık sayıda yalnızca \(2\) tane (\(6k + 1\) ve \(6k + 5\)) vardır: \(1\)–\(96\) arasında \(16 \cdot 2 = 32\), ayrıca \(97\) → \(33\) ✓
Sık yapılan hata
Ortak katları (\(16\) sayı) hesaba katmayıp \(100 - 50 - 33 = 17\) bulmak ya da bölünenlerin sayısını (\(67\)) cevap vermek.
-
\(A\) ve \(B\) doğal sayılarının \(7\) ile bölümünden kalanlar sırasıyla \(4\) ve \(5\)'tir. Buna göre \(A \cdot B + A + B\) sayısının \(7\) ile bölümünden kalan kaçtır?
Çözümü Göster
Verilenler
- \(A = 7m + 4\)
- \(B = 7n + 5\)
Ne soruluyor?
\(A B + A + B\)'nin \(7\) ile bölümünden kalan?
Çözüm
- \(7\)'nin katı olan kısımlar kalanı etkilemez; toplama ve çarpmada sayılar yerine kalanları kullanmak yeterlidir
→ Kalan aritmetiği. - Kalanlarla: \(4 \cdot 5 + 4 + 5 = 29\)
→ İfadede \(A\) yerine \(4\), \(B\) yerine \(5\) yazılır. - \(29 = 7 \cdot 4 + 1\) → kalan \(1\)
→ Sonuç \(1\).
Kontrol
\(A = 11\), \(B = 12\) alalım: \(132 + 11 + 12 = 155 = 7 \cdot 22 + 1\) ✓
Sık yapılan hata
\(29\)'u kalan sanmak (kalan bölenden küçük olmalı) ya da yalnızca \(A \cdot B\)'nin kalanını bulup \(20 = 14 + 6\) ile \(6\) demek.
-
Bir hemşire ilk nöbetini bir Pazartesi günü tutuyor ve her nöbetinden \(3\) gün sonra yeniden nöbet tutuyor (Pazartesi, Perşembe, Pazar, …). Bu hemşirenin \(20\). nöbeti haftanın hangi gününe denk gelir?
Çözümü Göster
Verilenler
- İlk nöbet Pazartesi
- Nöbetler arası \(3\) gün
- \(20\). nöbet
Ne soruluyor?
Hangi gün?
Çözüm
- Birinci nöbetten \(20\). nöbete kadar \(19\) aralık vardır: \(19 \cdot 3 = 57\) gün
→ Nöbet sayısı değil, aralık sayısı kullanılır. - \(57 = 7 \cdot 8 + 1\) → kalan \(1\)
→ Tam haftalar günü değiştirmez. - Pazartesi'den \(1\) gün sonra: Salı
→ Cevap: Salı.
Kontrol
İlk nöbetten \(56\) gün sonra yine Pazartesi; \(57\). gün Salı ✓
Sık yapılan hata
\(20 \cdot 3 = 60\) gün alıp (\(60 = 56 + 4\)) Cuma demek; birinci nöbet de sayıldığı için aralık sayısı \(19\)'dur.
-
Üç basamaklı doğal sayılardan kaç tanesinin \(7\) ile bölümünden kalan \(3\)'tür?
Çözümü Göster
Verilenler
- Üç basamaklı: \(100\)–\(999\)
- \(7\) ile kalan \(3\)
Ne soruluyor?
Kaç sayı?
Çözüm
- Bu sayılar \(7k + 3\) biçimindedir
→ Bölme algoritması. - En küçüğü: \(100 = 7 \cdot 14 + 2\) → ilk uygun sayı \(7 \cdot 14 + 3 = 101\)
→ \(k = 14\). - En büyüğü: \(999 = 7 \cdot 142 + 5\) → son uygun sayı \(7 \cdot 142 + 3 = 997\)
→ \(k = 142\). - \(k = 14, 15, \ldots, 142\) → \(142 - 14 + 1 = 129\)
→ Sonuç \(129\).
Kontrol
\(\dfrac{997 - 101}{7} + 1 = 128 + 1 = 129\) ✓
Sık yapılan hata
Terim sayısını \(142 - 14 = 128\) diye hesaplayıp \(+ 1\)'i unutmak ya da \(900 \div 7 \approx 128\) ile yetinmek.
-
Üç basamaklı \(4a5\) sayısı \(15\) ile tam bölünebildiğine göre \(a\) rakamının alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?
Çözümü Göster
Verilenler
- \(4a5\) sayısı \(15\)'e bölünüyor
Ne soruluyor?
\(a\)'nın alabileceği değerlerin toplamı?
Çözüm
- \(15 = 3 \cdot 5\); sayı hem \(3\) hem \(5\) ile bölünmeli
→ \(3\) ile \(5\) aralarında asal. - Son rakam \(5\) olduğundan \(5\) ile bölünebilme zaten sağlanıyor
→ Son rakam \(0\) ya da \(5\) olmalı. - \(3\) ile: \(4 + a + 5 = 9 + a\), \(3\)'ün katı → \(a \in \{0, 3, 6, 9\}\)
→ \(a = 0\) da uygundur; ortadaki basamak \(0\) olabilir. - \(0 + 3 + 6 + 9 = 18\)
→ Sonuç \(18\).
Kontrol
\(405 = 15 \cdot 27\), \(435 = 15 \cdot 29\), \(465 = 15 \cdot 31\), \(495 = 15 \cdot 33\) ✓
Sık yapılan hata
\(3\) ile bölünebilme yerine \(9\) ile bölünebilme kuralını uygulayıp yalnızca \(0\) ve \(9\)'u alarak \(9\) bulmak.
-
Bir bölme işleminde bölen \(14\), bölüm \(9\)'dur ve kalan alabileceği en büyük değerdedir. Bu bölme işlemindeki bölünen sayı \(6\) ile bölündüğünde kalan kaç olur?
Çözümü Göster
Verilenler
- Bölen \(14\), bölüm \(9\)
- Kalan en büyük değerinde
Ne soruluyor?
Bölünenin \(6\) ile bölümünden kalan?
Çözüm
- Kalan bölenden küçük olmalı: en büyük kalan \(14 - 1 = 13\)
→ Kalan \(14\) olsaydı bölüm \(10\) olurdu. - Bölünen: \(14 \cdot 9 + 13 = 126 + 13 = 139\)
→ Bölme algoritması. - \(139 = 6 \cdot 23 + 1\) → kalan \(1\)
→ Sonuç \(1\).
Kontrol
\(139 \div 14\): bölüm \(9\), kalan \(13\) ✓; \(138 = 6 \cdot 23\) olduğundan \(139\)'un kalanı \(1\) ✓
Sık yapılan hata
En büyük kalanı \(14\) alıp \(140\) ile kalanı \(2\) bulmak ya da kalanı hiç eklemeyip \(126\) ile kalanı \(0\) bulmak.
-
Üç basamaklı \(a7b\) sayısı \(11\) ile tam bölünen bir tek sayıdır. Bu koşulları sağlayan kaç farklı \(a7b\) sayısı vardır?
Çözümü Göster
Verilenler
- \(a7b\), \(a \ne 0\)
- \(11\) ile tam bölünür
- Tek sayı (\(b\) tek)
Ne soruluyor?
Kaç farklı sayı?
Çözüm
- \(11\) ile bölünebilme (sağdan \(+, -, +\)): \(b - 7 + a\), \(11\)'in katı → \(a + b = 7\) ya da \(a + b = 18\)
→ \(a + b\) en çok \(18\) olabilir. - \(a + b = 7\), \(b\) tek: \((a, b) = (6, 1), (4, 3), (2, 5)\); \(b = 7\) için \(a = 0\) olamaz
→ Sayılar \(671\), \(473\), \(275\). - \(a + b = 18\): \(a = b = 9\) → \(979\) (tek)
→ Bu durum sık unutulur. - Toplam \(3 + 1 = 4\) sayı
→ Sonuç \(4\).
Kontrol
\(275 = 11 \cdot 25\), \(473 = 11 \cdot 43\), \(671 = 11 \cdot 61\), \(979 = 11 \cdot 89\) ✓
Sık yapılan hata
\(a + b = 18\) durumunu atlayıp \(3\) demek ya da \(a = 0\) olan \(077\)'yi de sayıp \(5\) bulmak.
-
Rakamları birbirinden farklı iki basamaklı doğal sayılardan kaç tanesi \(5\) ile tam bölünür?
Çözümü Göster
Verilenler
- İki basamaklı sayı
- Rakamları farklı
- \(5\)'e tam bölünür
Ne soruluyor?
Kaç tane?
Çözüm
- \(5\) ile bölünebilme: son rakam \(0\) ya da \(5\)
→ Bu iki durum ayrı sayılır. - Son rakam \(0\): onlar basamağı \(1\)–\(9\) → \(9\) sayı
→ Hiçbirinde rakam tekrarı yok. - Son rakam \(5\): onlar basamağı \(1\)–\(9\) ama \(5\) olamaz → \(8\) sayı
→ \(55\) elenir. - \(9 + 8 = 17\)
→ Sonuç \(17\).
Kontrol
\(10\)'dan \(95\)'e \(5\)'in katları \(18\) tane; \(55\) çıkınca \(17\) ✓
Sık yapılan hata
\(55\)'i elemeyi unutup \(18\) demek.
-
\(4\) ile bölümünden kalan \(1\), \(5\) ile bölümünden kalan \(2\) olan ve \(100\)'den küçük olan kaç doğal sayı vardır?
Çözümü Göster
Verilenler
- \(4\) ile kalan \(1\)
- \(5\) ile kalan \(2\)
- \(n \lt 100\)
Ne soruluyor?
Kaç sayı?
Çözüm
- \(5\) ile kalanı \(2\) olanlar: \(2, 7, 12, 17, \ldots\); bunlardan \(4\) ile kalanı \(1\) olan ilki \(17\)
→ \(17 = 4 \cdot 4 + 1\). - Koşulları sağlayan sayılar \(\text{EKOK}(4, 5) = 20\) aralıkla tekrar eder: \(n = 20k + 17\)
→ \(20\) eklemek iki kalanı da değiştirmez. - \(100\)'den küçük olanlar: \(17, 37, 57, 77, 97\) → \(5\) tane
→ Sonuç \(5\).
Kontrol
\(97 = 4 \cdot 24 + 1 = 5 \cdot 19 + 2\) ✓; bir sonraki \(117 \gt 100\)
Sık yapılan hata
Tekrar aralığını \(4 + 5 = 9\) ya da yalnızca \(4\) alıp çok sayıda yanlış aday saymak; ya da ilk sayıyı bulup \(1\) demek.
-
\(3^n\) sayısı \(60!\) sayısını tam bölüyor. Buna göre \(n\) doğal sayısının alabileceği en büyük değer kaçtır?
Çözümü Göster
Verilenler
- \(60! = 1 \cdot 2 \cdots 60\)
- \(3^n\) bu sayıyı bölüyor
Ne soruluyor?
\(n\) en çok kaç?
Çözüm
- \(3\)'ün her katı en az bir \(3\) çarpanı getirir: \(60 \div 3 = 20\)
→ \(3, 6, \ldots, 60\). - \(9\)'un katları birer \(3\) çarpanı daha getirir: \(60 \div 9 = 6\) (kalan \(6\))
→ \(9, 18, \ldots, 54\). - \(27\)'nin katları birer tane daha: \(60 \div 27 = 2\) (kalan \(6\)); \(81 \gt 60\)
→ \(27\) ve \(54\). - \(n = 20 + 6 + 2 = 28\)
→ Sonuç \(28\).
Kontrol
Örneğin \(54 = 2 \cdot 3^3\), \(3\), \(9\) ve \(27\) adımlarında birer kez sayılarak üç çarpan katkısı verir ✓
Sık yapılan hata
Yalnızca \(3\)'ün katlarını sayıp \(20\) demek ya da \(9\)'un katlarını ekleyip \(26\)'da durmak.